شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی روز چهارشنبه برای نخستین بار در ۲۰ سال گذشته ایران را به شورای امنیت سازمان ملل گزارش کرد و جمهوری اسلامی را به دلیل همکاری نکردن در تحقیقات طولانیمدت درباره آثار اورانیوم کشفشده توسط بازرسان در سایتهای اعلامنشده، مورد استناد قرار داد.
مقامهای غربی مظنوناند این آثار میتواند شواهدی از وجود یک برنامه مخفی ساخت سلاح هستهای در ایران تا سال ۲۰۰۳ باشد.
به گزارش اسوشیتدپرس، ارجاع پرونده هستهای به شورای امنیت، ایران را در معرض تحریمهای احتمالی و مسدود شدن داراییها قرار میدهد؛ هرچند به نوشته این خبرگزاری آمریکایی اجرای چنین اقدامات تنبیهی دشوار است، زیرا روسیه و چین در این شورا از حق وتو برخوردارند.
از میان ۳۵ عضو شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی، نمایندگان ۲۳ کشور در مقر آژانس در وین به قطعنامه روز چهارشنبه رای مثبت دادند.
چین، روسیه و نیجر با آن مخالفت کردند، هشت کشور رای ممتنع دادند و یک کشور نیز به دلیل بدهی معوق، در رایگیری شرکت نکرد. دیپلماتهایی که به شرط ناشناس ماندن درباره نتیجه رایگیری غیرعلنی صحبت کردند، این جزئیات را اعلام کردند.
این قطعنامه از سوی آمریکا، بریتانیا، فرانسه و آلمان ارائه شده بود.
این اقدام دیپلماتیک از تابستان سال گذشته در دست بررسی بود؛ زمانی که شورای حکام آژانس، به دلیل همکاری نکردن تهران در تحقیقات، جمهوری اسلامی را رسما ناقض تعهدات خود در زمینه منع اشاعه هستهای اعلام کرد.
رضا نجفی، سفیر حکومت ایران نزد آژانس در وین، این قطعنامه را رد کرده است.
آسوشیتدپرس مینویسد آمریکا در این هفته پنج نفتکش ایرانی را منهدم کرد و تهران نیز در واکنش، اهداف آمریکایی در اردن را هدف قرار داد؛ تازهترین دور حملات متقابل که دو طرف را در جنگی بیش از ششماهه بار دیگر به سمت درگیری آشکار سوق داده است.
در پیشنویس قطعنامه که آسوشیتدپرس آن را مشاهده کرده، از رافائل گروسی، مدیرکل آژانس، خواسته شده است نگرانیهای آژانس را «مطابق با مفاد مرتبط اساسنامه آژانس بینالمللی انرژی اتمی» به شورای امنیت و مجمع عمومی سازمان ملل گزارش کند.
این قطعنامه همچنین بار دیگر از ایران خواسته است «فورا عدم پایبندی خود را برطرف کند» و اقدامات لازم از نظر آژانس را برای اطمینان از «منحرف نشدن مواد هستهای» انجام دهد.
از زمانی که اسرائیل و آمریکا در جریان جنگ ۱۲روزه در ژوئن ۲۰۲۵ به سایتهای هستهای ایران حمله کردند، ایران به بازرسان آژانس اجازه دسترسی به سایتهایی را که هدف حملات قرار گرفتهاند نداده است. آژانس همچنین از زمان بمباران ژوئن نتوانسته است وضعیت ذخایر اورانیوم ایران را که به سطح نزدیک به درجه تسلیحاتی غنی شده، راستیآزمایی کند.
بر اساس اعلام آژانس، ایران ۴۴۰.۹ کیلوگرم اورانیوم با غنای حداکثر ۶۰ درصد در اختیار دارد؛ سطحی که از نظر فنی تنها یک گام کوتاه با غنای ۹۰ درصدی مورد استفاده در سلاح هستهای فاصله دارد.
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس، سال گذشته در مصاحبهای با آسوشیتدپرس هشدار داده بود که این میزان ذخیره میتواند در صورت تصمیم ایران برای تسلیحاتی کردن برنامه هستهای، برای ساخت حداکثر ۱۰ بمب هستهای کافی باشد.
او در عین حال تأکید کرده بود که وجود چنین ذخیرهای به معنای آن نیست که ایران در حال حاضر سلاح هستهای در اختیار دارد.
